اشتراک اموال

موضوع پرونده های اشتراک اموال، فرآیند قانونی در مورد نحوه تقسیم اموال زوجین پس از طلاق است. ابتدا باید مشخص شود که همسران مشمول کدام رژیم اشتراک اموال هستند. دارایی ها و مطالباتی که مشمول تقسیم اموال می شوند بسته به رژیم اشتراک اموال متفاوت است. در ازدواج های انجام شده قبل از 2022/01/01، رژیم تفکیک اموال بین همسران پذیرفته شده بود. اما در ازدواج های بعد از 2022/01/01 رژیم مشارکت در اموال به صورت قانونی بین زوجین اعمال می شود. در این رژیم اموالی که زوجین در دوران ازدواج به دست آورده اند جزو اموال مشترک محسوب می شود و در صورت طلاق، زوج دیگر ادعای مشارکت خواهد داشت. سهم دریافتنی نصف افزایش دارایی های مشترک همسر است. زوجین با عقد قرارداد ازدواج می توانند رژیم ملکی دیگری را انتخاب کنند. در این مورد، قوانین رژیمی که انتخاب کرده اند اعمال می شود.

رژیم مالکیت

رژیم مالکیت، قراردادی است که قوانین مربوط به مدیریت، استفاده و اشتراک دارایی های زوجین را تعیین می کند. زوجین می توانند قبل یا بعد از ازدواج با حضور در نوتر قرارداد رژیم مالکیت منعقد کنند. در صورت عدم انعقاد قرارداد مشمول شرکت در رژیم مالکیت حقوقی می باشند.

رژیم مالکیت حقوقی

در این رژیم، اموالی که قبل از ازدواج در اختیار زوجین است، دارایی شخصی آنها محسوب می شود و مشمول اشتراک نمی شود. اموالی که در دوران ازدواج به دست می‌آیند، دارایی محسوب می‌شود و در صورت طلاق نصف می‌شود.

رژیم تفکیک اموال

در صورتی که زوجین رژیم تفکیک دارایی را انتخاب کرده باشند، هر یک از زوجین مالک دارایی های ثبت شده به نام خود هستند و در صورت طلاق نیازی به اشتراک این دارایی ها ندارند. با این حال، اگر یکی از زوجین در دارایی های همسر دیگر مشارکت داشته باشد، می تواند سهم خود را مطالبه کند.

رژیم تفکیک املاک مشترک

در صورتی که زوجین رژیم تفکیک دارایی مشترک را انتخاب کرده باشند، هر یک از زوجین مالک نیمی از اموال ثبت شده به نام خود است و در صورت طلاق باید نیمی از این اموال را به همسر خود بدهد.

رژیم مشارکت ملکی

اگر زوجین رژیم مشارکت ملکی را انتخاب کرده باشند، دارایی های شخصی هر یک از زوجین با هم ترکیب شده و مالکیت مشترک بر آنها تشکیل می شود. در صورت طلاق، همه این دارایی ها به طور مساوی تقسیم می شود. پرونده اشتراک اموال پرونده ای است که باید ظرف 10 سال پس از قطعی شدن حکم طلاق تشکیل شود. دادگاه مسئول تقسیم اموال، دادگاه خانواده است. در صورت درخواست تقسیم اموال پس از طلاق، باید پرونده جدیدی تشکیل شود. برای اینکه اشتراک اموال اتفاق بیفتد باید دعوای حقوقی مطرح شود. قاضی مدارک ارائه شده در پرونده تشکیل شده در دادگاه خانواده و وضعیت مالی طرفین را در طول پرونده بررسی می کند و در نهایت در مورد نحوه توزیع دارایی تصمیم می گیرد. برخی از نکاتی که در موارد اشتراک املاک باید در نظر گرفته شود عبارتند از: اقامه دعوی اشتراک اموال باید به عنوان دعوی مطالبات نامحدود مطرح شود. ارزش پرونده باید قید شود و هزینه محاسبه شده بر اساس ارزش تعیین شده پرداخت شود. در صورت ناکافی بودن حق الزحمه، قاضی برای تکمیل هزینه زمان می دهد. دعوای اشتراک اموال همراه با طلاق قابل طرح نیست. در صورتی که دعوای تقسیم اموال همزمان با دعوای طلاق ولی به صورت دعوای جداگانه مطرح شود. دادگاه انعقاد دعوای طلاق را به عنوان پیش شرط دعوای تقسیم اموال می پذیرد. به عبارت دیگر ابتدا باید به دعوای طلاق توافقی یا جدلی رسیدگی شود. پرونده های تقسیم اموال باید ظرف ده سال از تاریخ قطعی شدن حکم طلاق تشکیل شود. دادخواستی که پس از مدت 10 سال اقامه شده است رد می شود. در پرونده اشتراک مال، طرفی که ادعا می کند ملک متعلق به او است، باید این ادعا را با ادله عینی ثابت کند. در پرونده اشتراک مال دو روش وجود دارد: یا مال تقسیم می شود یا از طریق اجرا به فروش می رسد و بهای فروش تقسیم می شود. برای هر دو روش نکاتی وجود دارد که باید در نظر گرفت. مثلاً در مواردی که مال تقسیم می شود، شرایطی مانند قابل تقسیم بودن مال، عدم کاهش تقسیم از ارزش مال و معادل بودن قسمت های تقسیم شده لازم است. در مواردی که کالا از طریق اجرا به فروش می رسد و قیمت فروش به اشتراک گذاشته می شود، مواردی از قبیل انجام معامله فروش طبق روال، قیمت فروش منعکس کننده ارزش واقعی کالا و توزیع بهای فروش به طور مساوی باید در نظر گرفته شود. کالاها و/یا مطالباتی که مشمول اشتراک اموال نخواهند بود. دارایی شخصی همسران است. اموال شخصی اموالی است که از طریق ارث یا اهداء قبل یا در حین ازدواج به دست آمده است. علاوه بر این، کالاهایی که ماهیت شخصی دارند (خسارات مادی و …) و کمکی به اقتصاد خانواده نمی کنند نیز کالای شخصی هستند. اگر دارایی همسر متوفی شامل وسایل خانه ای باشد که با هم در آن زندگی می کردند، همسر ممکن است بخواهد مالکیت آنها را در اختیار بگیرد. اما در مقابل باید از حق ارث و اشتراک خود صرف نظر کند یا تفاوت را جبران کند. همچنین بنا به دلایل موجه ممکن است به جای حق مالکیت، به همسر یا سایر وراث دیگر حق اقامت اعطا شود. زوج نمی تواند با استفاده از این حق صاحب کسب و کار یا اموال هنری یا زمین های کشاورزی زوج متوفی شود.